కాళ్ల వాపు, హార్ట్ ఫెయిల్యూర్: ఎందుకు వస్తుంది, ఏవి సాయపడతాయి
హార్ట్ ఫెయిల్యూర్లో, గుండె శరీరమంతా రక్తాన్ని బాగా పంప్ చేయలేదు. కాళ్ల సిరల్లో రక్తం వెనక్కి నిలిచిపోతుంది, ద్రవం బయటకు లీక్ అవుతుంది. అందుకే పాదాలు, చీలమండలు, కాళ్లు వాస్తాయి. ఉప్పు ఎక్కువ తినడం, కదలకుండా కూర్చోవడం దీన్ని ఇంకా పెంచుతాయి.
ఉప్పు శరీరం నీటిని పట్టి ఉంచేలా చేస్తుంది. కదలకుండా కూర్చుంటే, ద్రవం కాళ్లలో చేరుతుంది. ఈ రెండూ వాపును పెంచుతాయి. బ్రిటిష్ హార్ట్ ఫౌండేషన్ (BHF) నుంచి.
ఉప్పు ఎందుకు ముఖ్యం
ఉప్పు శరీరం నీటిని పట్టి ఉంచేలా చేస్తుంది. అప్పుడు శరీరంలో ద్రవం ఎక్కువ అవుతుంది, దానిలో ఎక్కువ భాగం కాళ్లలోకి లీక్ కావచ్చు.
పెద్దవాళ్లు రోజుకు 6 g కంటే ఎక్కువ ఉప్పు తినకూడదు. అది సుమారు సమంగా నిండిన ఒక టీస్పూన్. ఊరగాయలు, బ్రెడ్, రెడీమేడ్ ఆహారాల్లో ముందే ఉన్న ఉప్పు కూడా ఇందులో లెక్కే. ఉప్పు తగ్గించే మార్గాల కోసం యాంజియోప్లాస్టీ తర్వాత ఆహారం చూడండి.
బరువు చూసుకోండి
హార్ట్ ఫెయిల్యూర్ ఉన్నవాళ్లు తరచుగా బరువు చూసుకోవాలని NHS చెబుతుంది. బరువు వేగంగా పెరిగితే, శరీరంలో నీరు చేరుతోంది అని అర్థం కావచ్చు. అలా జరిగితే మీ డాక్టర్కు చెప్పండి.
వాపును గమనిస్తూ ఉండమని కూడా మీ డాక్టర్ అడగొచ్చు. మీ గుండె ఎంత బాగా పంప్ చేస్తోంది, మీ మందులు ఎంత బాగా పనిచేస్తున్నాయి అనేది దాని వల్ల తెలుస్తుంది.
నీళ్ల మాత్రలు (డైయూరెటిక్స్)
నీళ్ల మాత్రలు ఎక్కువైన నీటిని మూత్రం ద్వారా బయటకు పంపడానికి కిడ్నీలకు సాయపడతాయి. రాత్రి తరచుగా లేవాల్సిన అవసరం లేకుండా, వాటిని రోజులో ఏ సమయంలో వేసుకోవాలో మీ డాక్టర్ను అడగండి.
ఏదైనా మందు వల్ల కళ్ళు తిరుగుతున్నా, ఒంట్లో బాగోలేకపోయినా, దాన్ని మీ అంతట మీరే ఆపేయకండి. మీ డాక్టర్తో మాట్లాడండి. రోజుకు ఎంత నీళ్లు తాగాలో కూడా మీ డాక్టర్ చెప్పొచ్చు. అలా చెబితే, అదే పాటించండి.
సాయపడే ఐదు విషయాలు
- కాళ్లను పైకి పెట్టండి. పడుకున్నప్పుడు, దిండ్ల మీద, గుండె కంటే ఎత్తులో.
- కాళ్లను మెల్లగా రుద్దండి, చీలమండల నుంచి పైకి.
- మెల్లగా నడవండి. పిక్క కండరాలు కదిలితే, ద్రవం తిరిగి పైకి వెళ్తుంది. హార్ట్ ఫెయిల్యూర్ చికిత్సలో కార్డియాక్ రీహాబ్ ఎక్కడ సరిపోతుందో చదవండి.
- వదులుగా ఉండే బట్టలు, మెత్తని, ఎత్తు తక్కువ చెప్పులు వేసుకోండి.
- కంప్రెషన్ సాక్స్ గురించి మీ డాక్టర్ను అడగండి. మెడికల్ సాక్స్ను సరైన సైజు కొలిచి వేయాలి.
ఇలా అయితే వెంటనే సాయం తీసుకోండి
- ఒక కాలు సడన్గా వాచి, నొప్పిగా, ఎర్రగా లేదా వేడిగా ఉంటే. ఇది రక్తం గడ్డ కావచ్చు.
- రెండు కాళ్లూ వాచి, దానితో పాటు ఆయాసం, అలసట లేదా ఛాతీ నొప్పి ఉంటే.
- మీ బరువు వేగంగా పెరిగితే, లేదా కొన్ని రోజుల్లోనే వాపు ఎక్కువైతే.
- పడుకున్నప్పుడు ఆయాసం వస్తే, లేదా దగ్గినప్పుడు నురగలాంటి గులాబీ రంగు కఫం వస్తే.
ఇది ఎప్పుడూ గుండె వల్లే కాదు
చీలమండల వాపు చాలా మామూలు. ఉప్పు ఎక్కువ ఉన్న ఆహారం, ఎక్కువసేపు కూర్చోవడం లేదా నిలబడటం, దూర ప్రయాణాలు, వేడి వాతావరణం, వీటన్నిటి వల్లా రావచ్చు. కొన్ని మందుల వల్ల కూడా రావచ్చు, కొన్ని బీపీ మందులతో సహా. కిడ్నీ, లివర్ సమస్యల వల్ల కూడా రావచ్చు. వాపు తగ్గకపోతే, కారణం తెలుసుకోవడానికి మీ డాక్టర్ను కలవండి.
Cardiac Rehab లో ఏం జరుగుతుంది

- ముందుగా ఒక డాక్టర్ మిమ్మల్ని పరీక్షిస్తారు.
- మీ కోసమే తయారు చేసిన వ్యాయామ ప్లాన్ మీకు ఇస్తారు.
- ఫిజీషియన్ పర్యవేక్షణలో, మీరు 6 నెలల పాటు, వారానికి 3 సార్లు, 90 నిమిషాల పాటు వ్యాయామం చేస్తారు.
- మీకు బలం పెరిగే కొద్దీ, వ్యాయామం కొంచెం కొంచెంగా కష్టం అవుతుంది.
దీనికి ఇది ఎందుకు సాయపడుతుంది
మెల్లగా నడిస్తే పిక్క కండరాలు కదులుతాయి. అవి ద్రవాన్ని తిరిగి గుండె వైపు పైకి పంప్ చేస్తాయి. రీహాబ్లో, మీ గుండెకు సేఫ్ అయిన లెవెల్లో, టీమ్ దీన్ని అంచెలంచెలుగా పెంచుతుంది.
60 ట్రయల్స్పై 2024 లో వచ్చిన ఒక రివ్యూ ప్రకారం, వ్యాయామం చేసిన హార్ట్ ఫెయిల్యూర్ పేషెంట్లు తక్కువసార్లు హాస్పిటల్కు వెళ్లారు. వీరిలో 100 మందిలో సుమారు 16 మంది వెళ్లారు. వ్యాయామం చేయనివారిలో 100 మందిలో సుమారు 24 మంది వెళ్లారు.
స్థిరంగా ఉన్న హార్ట్ ఫెయిల్యూర్కు, US (AHA, ACC), యూరప్ (ESC) గైడ్లైన్స్ వ్యాయామ శిక్షణకు తమ అన్నిటికంటే పెద్ద గ్రేడ్ ఇస్తాయి: Class I, Level A.
జూబ్లీ హిల్స్, హైదరాబాద్లోని Cardiac Rehab ఈ సెషన్లు నడుపుతుంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కాళ్ల వాపు హార్ట్ ఫెయిల్యూర్ లక్షణమా?
కావచ్చు. ఇది మొదట కనిపించే లక్షణాల్లో ఒకటి కూడా కావచ్చు. కానీ దీనికి వేరే కారణాలు కూడా ఉన్నాయి: ఉప్పు ఎక్కువ ఉన్న ఆహారం, ఎక్కువసేపు కూర్చోవడం, కొన్ని మందులు, కిడ్నీ లేదా లివర్ సమస్యలు. కారణం తెలుసుకోవడానికి మీ డాక్టర్ను కలవండి.
సాయంత్రానికి నా కాళ్లు ఎందుకు ఎక్కువ వాస్తాయి?
ఎక్కువసేపు కూర్చున్నా, నిలబడ్డా, ద్రవం కిందకు కాళ్లలోకి దిగుతుంది. దాన్ని తిరిగి పైకి పంప్ చేయడానికి పిక్క కండరాలు పనిచేయడం లేదు.
నేను నీళ్లు తక్కువ తాగాలా?
మీ మెడికల్ టీమ్ చెబితేనే. హార్ట్ ఫెయిల్యూర్ ఉన్న కొందరిని, రోజుకు ఎంత తాగుతున్నారో గమనించమని చెబుతారు.
నడిస్తే కాళ్ల వాపు తగ్గుతుందా?
అవును, మెల్లగా నడిస్తే కాళ్ల నుంచి ద్రవం బయటకు కదలడానికి సాయపడుతుంది. మీకు హార్ట్ ఫెయిల్యూర్ ఉంటే, మీకు ఎంత నడక సేఫ్ అని మీ డాక్టర్ను అడగండి.
ఈ పేజీలో ఉన్నది సాధారణ సలహా. మీ గుండె గురించి మీ డాక్టర్కే బాగా తెలుసు. మీ డాక్టర్ వేరేగా చెప్పి ఉంటే, మీ డాక్టర్ చెప్పినట్టే చేయండి.
రాసినవారు: Dr. Muralidar Babi, MBBS, MD (CMC Vellore), Cardiac Rehab Physician. TGMCI Reg. No. 59309.